Izolacja w kamperze w trakcie budowy.
Kamper

Izolacja w kamperze krok po kroku

Po zakupie, opróżnieniu i wyczyszczeniu auta, zaczyna się ta właściwa robota. Zamiast wyrywania okładziny czy zdemontowania starej podłogi przechodzimy do prac “twórczych”. Izolacja w kamperze to z pewnością rzecz kluczowa. Dobrze wykonana zapewni nam ciepło i szybkie ogrzewania auta, gdy będzie zimno. W upalne dni zapobiegnie nadmiernemu nagrzewaniu się wnętrza campervana. Co do izolacji, ile jest osób tyle pomysłów. W tym wpisie przedstawimy kilka popularnych sposobów, a także, jak to jest u nas zrobione. Zaznaczam, że wiele osób może mieć odmienną opinię i nie twierdzę, że nasze rozwiązanie to jest to jedyne słuszne. Mało tego, kilka rzeczy z pewnością zrobiłbym inaczej. Teraz jednak jestem bogatszy o doświadczenie, na którym możecie też skorzystać. Na końcu wpisu znajdziecie również film z prac.

wnętrze kampera rozebrane do gołej blachy.
Wnętrze kampera rozebrane do gołej blachy, drewniany stelaż na podłodze.

Izolacja w kamperze - teoria

Na początek trochę teorii. Nie mogę jej pominąć jako, że jestem po studiach budowlanych i fizykę budowli miałem na zajęciach. Podstawy teoretyczne są bardzo ważne do zrozumienia, jak działa izolacja. Postaram się to wyjaśnić jak najbardziej przystępnie i krótko. Jeżeli jednak nie jesteś zainteresowany teorią, nie zamykaj tego wpisu, a po prostu przewiń tą część. Poniżej znajdziesz samo “mięso” i konkrety.

Sposoby wymiany ciepła

Po pierwsze trzeba wiedzieć, że wymiana ciepła odbywa się na jeden z trzech sposobów. To oznacza, że ciepło z naszego campervana będzie uciekało różnorako. Niestety nie zawsze powstrzymanie jednego z nich jest dobre do innego. Przewodzenie, czyli przekazywanie sobie ciepła przez stykające się obiekty. Dla przykładu, bardzo dobrymi przewodnikami ciepła są metale, dlatego ważne jest, aby części karoserii wewnątrz były dokładnie zaizolowane. Promieniowanie – ciepło przekazywane jest z jednego ciała do drugiego za pomocą fal elektromagnetycznych. Prostym przykładem jest nagrzana żarówka. Nie musimy jej dotykać wystarczy zbliżyć do niej rękę, aby poczuć, że jest gorąca.  W ostatnim sposobie, czyli konwekcji, ciepło wymieniane jest na skutek ruchu cieczy lub gazów. Przykładowo gorące powietrze unosi się do góry.

Grafika przedstawiająca sposoby wymiany ciepła.

Co to jest lambda i dlaczego jest tak ważna?

Współczynnik przewodzenia ciepła oznaczamy grecką literą λ (lambda), mówi nam jak dobrym przekaźnikiem ciepła jest dany materiał. Wyraża się go w jednostkach W/(m•K). W Internecie z łatwością znajdziecie wartości λ dla popularnych materiałów, np. tutaj. Dla potrzeb kampermajstra istotne jest zapamiętanie jednej rzeczy – im mniejsza lambda tym lepiej. Obrazując ten współczynnik, jeżeli dotkniemy ognia metalową łyżką szybko się sparzymy. Co innego jakbyśmy użyli na przykład plastiku, prędzej się stopi niż nas poparzy. Wartość λ dla danego materiału zależy w dużym stopniu od jego wilgotności. Większa wilgoć – większa λ, gorzej dla izolacji.  O przewodnictwie cieplnym więcej przeczytacie w tym artykule. Poniżej zestawienie parametrów kilku popularnych materiałów w warunkach średnio wilgotnych.

Tabela przedstawiajca wartośc współczynnika przewodzenia ciepła dla wybranych materiałów.

Jak dobra jest nasza przegroda?

No dobrze, ale jak ma się ta lambda do naszej ściany, sufitu czy podłogi? Parametrem charakteryzującym izolacyjność termiczną danej przegrody jest współczynnik przenikania ciepła – U. Wyraża on, ile energii przenika przez przegrodę, a jego jednostką jest W/(m²·K). Im mniejsze U tym lepiej

Drugim parametrem charakteryzującym przegrody jest opór cieplny – R. Oznacza się go jednostką m²K/W i wyraża on, jak dobrze dany materiał przeciwstawia się uciekaniu ciepła. Opór cieplny dla danej warstwy oblicza się dzieląc jej grubość przez λR=d/λ.

Jak obliczyć współczynnik przenikania ciepła - U?

Obliczenia zaczynamy od wyliczenia R dla każdej warstwy naszej przegrody. Po kolei liczymy R dla każdego z materiału dzieląc jego grubość przez lambda. Wyliczone wartości sumujemy: R= Rsi + R1+ R2 + … + Rse. 

 

Tabela przedstawiająca wartości oporu przejmowania ciepła.

W powyższym wzorze pojawiają się dwie wartości Rsi i Rse. Chodzi o dodatkowe wartości dla przejęcia i przekazania ciepła przez np. ścianę naszego busa. Rsi – opór wejścia, Rse – opór wyjścia. W przypadku kampera wartości tych oporów zależne są tylko od kierunku przepływu ciepła. Rse jest stały i wynosi 0,04 m²K/W.

Na koniec wyliczamy U, które jest po prostu odwrotnością zsumowanych wszystkich oporów cieplnych w przegrodzie.  U=1/R.

Grafika przedstawiająca wartości oporu przejmowania ciepła.

Mamy już obliczony współczynnik dla naszej przegrody wiemy jak dobrze nas ona izoluje. Warto zapamiętać, że parametry izolacyjne danej przegrody zależą więc nie tylko od jakości, ale i bezpośrednio od grubości materiału. Im grubsza tym lepsza.

Izolacja w kamperze - materiały

Znając już podstawy teoretyczne możemy ocenić, jak dobry jest dany materiał. Nie wszystkie jednak sprawdzą się w kamperze. Poza parametrami izolacyjnymi ważne jest, aby materiał nie łapał wilgoci. Dlatego od razu skreśliłem wełnę mineralną, jako pomysł na izolację w kamperze. Niektórzy mają pomysły, aby wełnę pakować w szczelne worki. Jednak moim zdaniem takie opakowanie może łatwo ulec przetarciu bo blacha w zakamarkach może być dość ostra. 

My w naszym Jumperze zastosowaliśmy XPS czyli styrodur. Przeważyło to, że jest nienasiąkliwy i ma dość dużą odporność na ściskanie. Jest to też opcja łatwo dostępna oraz przystępna cenowo. Mały tip: XPS w LEROY był znacznie tańszy niż w Castoramie. Na to poszła warstwa z Alufox, który ma też za zadanie izolować przed promieniowaniem. Nieregularne kształty zostały wypełnione izolacja piankową Ceresit lub armaflexem.

Izolacja w kamerze, wnętrze samochodu wyłożone XPS.
Izolacja w kamerze, wnętrze samochodu wyłożone XPS.

Izolacja w kamperze - wykonanie

Wykonanie izolacji w kamperze to dość mozolna praca. Zajęło mi to dwa miesiące. Dużo się jednak musiałem uczyć, a pracując na etacie byłem ograniczony czasowo. Nie miałem też kampera pod domem więc musiałem dojeżdżać co też zdecydowanie spowolniło prace. Izolacje zrobiłem z warstwy XPS i Alufox. Przed zabraniem się za izolację ścian warto przeciągnąć przynajmniej część przewodów elektrycznych. Jeżeli nie macie pomysłu i wizji jak to ma u Was wyglądać można to zrobić też po zaizolowaniu kampera. 

Warstwa XPS

Wykonanie izolacji z XPS to zabawa w wycinanie puzzli. Trzeba dobrze dociąć każdy kawałek tak, aby pasował do wnęki. Do wycinania stosowałem wyrzynarkę, delikatne poprawki robiłem nożem do tapet.  Używałem wielu materiałów do klejenia styroduru, eksperymentowałem. Próbowałem kleju do styroduru z Castoramy oraz różnego rodzaju pianek montażowych. Zdecydowanie najlepiej sprawdził się klej szybkowiążący z Allegro STYRPUR FAST. Klej szybkowiążący polecam w szczególności tam gdzie grawitacja nie pomaga. Na podłogę i sufit użyłem XPS o grubości 30mm, na ściany natomiast 50mm. Na podłodze za pomocą kleju montażowego przykleiłem stelaż z łat drewnianych 20x30mm. Łaty uprzednio zostały pomalowane impregnatem Vidaron. Szczeliny pomiędzy płytami XPS zakleiłem taśmą Armaflex lub taśmą dylatacyjną. Po przyklejeniu XPS wykonałem jazdę testową. Miało to na celu sprawdzenie, czy nie ma jakiś dźwięków, rezonansu itp.

Izolacja w kamerze, wnętrze samochodu wyłożone XPS.
Izolacja w kamerze, wnętrze samochodu wyłożone XPS.
Izolacja w kamerze, wnętrze samochodu wyłożone XPS.

Warstwa Alufox

Na tak wykonaną izolację z XPS umieściłem kolejną warstwę z Alufox. To 5mm izolacja składająca się z pianki polietylenowej oklejonej z obu stron warstwą aluminium. Alufox dobrze chroni przed promieniowaniem, nie zastąpi jednak grubej warstwy izolacji. Stanowi natomiast jej świetne uzupełnienie. Materiał bardzo łatwo się przycina nożykiem do tapet. Przykleiłem go uniwersalnym klejem kontaktowym Pattex z Castoramy. Na łączeniach użyłem samoprzylepnej taśmy aluminiowej. Na podłogę Alufox montowałem za pomocą zszywek. Nie polecam jednak tego sposobu, zdecydowanie lepiej sprawdza się tu klej. Jedynie do stelaża warto użyć zszywek.

Izolacja w kamerze, wnętrze samochodu wyłożone XPS i Alufox.
Izolacja w kamerze, wnętrze samochodu wyłożone XPS.

Pozostałe warstwy

Nie wszystko jednak zostało u nas wypełnione XPS. Część trudno dostępnych zakamarków, wnęki w drzwiach, nadkola lub wystające profile zostały zaklejona matą kauczukową Armaflex o grubości 9mm. W niektóre profile wpuściłem izolację w postaci pianki Ceresit WhiteQ. Nie wiem, czy był to dobry pomysł ponieważ izolacja wewnątrz profili niewiele daje. Jak już wcześniej wspominałem, metal jest znakomitym przewodnikiem ciepła i wypełnienie go nic nie da pod względem termicznym. Może jednak zaizolować akustycznie.

Piankowanie szczelin w kamperze.
Izolacja w kamperze, płyty XPS.

Izolacja w kamperze - na co zwrócić uwagę?

Jest kilka rzeczy, na które należy w szczególności uważać wykonując izolację w kamperze. Na pewno trzeba uzbroić się w cierpliwość. Izolacja wymaga dokładnego wykonania, a niektóre elementy są bardzo nieregularne. Należy też pamiętać, aby maksymalnie ograniczyć mostki termiczne. Są to miejsca, w których są jakieś przerwy w izolacji np. łączenia płyt, wycięcie na wlew wody itp. Wiadomo, że nie da się ich zupełnie wyeliminować. Warto jednak dołożyć staranności przy wykonaniu tych elementów. Łączenia zakleić dodatkową taśmą, a w miejscach przyłączy upewnić się, że wszystko jest dobrze zrobione. Trzeba też pamiętać, aby wszystkie metalowe elementy zaizolować. Najwięcej ciepła tracimy właśnie przez elementy metalowe. 

Wnętrze kamera w takcie budowy izolacji.

Izolacja pianką PUR

Jeżeli chcecie pominąć etap izolacji i znacznie oszczędzić na czasie, warto zastanowić się  nad izolacją pianką PUR. Takie usługi wykonują profesjonalne firmy. Koszt takiej izolacji to rząd 2-3 tysięcy złotych. Pianka PUR ma wiele zalet. Przede wszystkim łatwo izoluje trudno dostępne miejsca, znacznie skraca się też czas budowy kampera. Dodatkowo jest bardzo dobrym materiałem izolacyjnym. Wykonanie takiej izolacji będzie jednak droższe niż opisana wcześniej nasza wersja.

Wnętrze kamera w takcie budowy izolacji.

Izolacja w kamperze - narzędzia

Do wykonania izolacji w kamperze nie potrzeba specjalnych narzędzi. Wystarczą noże tapicerskie, pędzle, pistolety do kleju i wyrzynarka. Opcjonalnie do wycinania stelaża przyda się pilarka tarczowa lub szlifierka kątowa z odpowiednią tarczą.

Wnętrze kampera wyłożone matą Alufox.

Izolacja w kamperze - podsumowanie

  • na wykonanie izolacji jest mnóstwo sposobów, a każdy może mieć odmienne zdanie na ten temat
  • ważne, aby wybrać rozwiązanie dla siebie i konsekwentnie je realizować
  • warto zapoznać się z teorią, ułatwi to podejmowanie niektórych decyzji
  • najważniejszym parametrem określającym właściwości termiczne materiału jest lambda
  • im grubsza warstwa izolacji i im mniejszy współczynnik U dla przegrody tym lepiej. 
  • Jest bardzo dużo materiałów izolacyjnych, każdy ma swoje wady i zalety, my wybraliśmy styrodur uzupełniony Alufoxem, w niektórych miejscach użyliśmy maty kauczukowej
  • izolację należy wykonać dokładnie eliminując mostki termiczne, jest to czasochłonny proces
  • do wykonania izolacji w kamperze nie potrzeba wielu narzędzi
  • aby oszczędzić czas można zlecić izolację kampera pianką PUR profesjonalnej firmie

Ten wpis jest częścią cyklu dotyczącego budowy kampera. Cykl ten będzie na bieżąco uzupełniany. Jeżeli interesuje Cię ten temat, koniecznie zajrzyj na pozostałe wpisy. 

Izolacja w kamperze krok po kroku - film

Similar Posts

6 Comments

  1. Dzięki za rzeczowy tekst, oby starczyło Wam zapału do opisywania w ten sposób każdego etapu prac 🙂 Wkrótce zabieramy się z Żoną za przeróbkę Boxera, więc bedziemy dwa kroki za Wami w budowie

    1. Dzięki za pozytywną opinię. Plan jest taki żeby właśnie rzeczowo i prosto opisywać kolejne etapy. Pisać tak, żeby ktoś kto wcześniej tego nie robił miał jak najłatwiej. Sami na początku nic nie wiedzieliśmy. Materiał na pewno powstanie kwestia czy będzie czas między robieniem busa 😉
      Docelowo planuję też filmy z prac. Powodzenia z Boxerem. Jaki macie rozmiar auta?

    2. Cześć, my będziemy za Wami kilkanaście kroków. Właśnie wybieramy auta, i raczej będzie to boxer gdyż jest najszerszy a mąż ma 193cm. 🙂
      Fajnie, że powstaje coraz więcej źródeł, skąd można czerpać wiedzę:)

      1. Cześć, fajnie, ze coraz więcej osób decyduje się na budowę. Trzymam kciuki za Wasze auto i zapraszam do obserwowania nas. Na pewno będziemy wrzucać więcej materiału 🙂

  2. Przeczytane i po raz pierwszy temat potraktowany, rozgryziony teoretycznie.
    Proponuje przejść na YouTube.
    Będzie znacznie więcej widzów, lepsza wymiana poglądów i teorii,

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *